Lange dagen, korte nachten. Meer zon, een ander ritme. De zomer voelt voor veel mensen als een verademing, maar voor het lichaam is het ook een uitdaging. Achter de seizoensverandering gaan diepgaande biologische verschuivingen schuil die invloed hebben op stemming, slaap, darmgezondheid en algeheel welzijn. MBOG-lid Adriano dos Santos (MSc, rNutr, IFMCP) – functional nutritionist en specialist in slaapgeneeskunde – deelt zijn inzichten over het effect van de zomer op het circadiaanse ritme en de implicaties voor complementair therapeuten.

Wat verandert er in het circadiaanse ritme?

Het circadiaanse ritme is het interne 24-uursritme dat bijna alle processen in ons lichaam aanstuurt, van hormoonhuishouding tot temperatuur, spijsvertering en slaap-waakcyclus. Adriano legt uit: “Met het langer worden van de dagen past dit ritme zich aan. De blootstelling aan licht zorgt voor een verlaagde melatonineproductie en een eerdere piek in cortisol. Tegelijkertijd neemt serotonine – het ‘gelukshormoon’ – toe.”

Die hormonale verschuivingen zijn logisch, maar niet iedereen past zich daar even makkelijk op aan. Zeker mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap, stemming of stofwisseling, kunnen in de zomer uit balans raken.

Zomerklachten: wat zie je in de praktijk?

Adriano noemt drie veelvoorkomende klachten die hij in zijn praktijk rond deze tijd ziet:

1. Slaapproblemen: moeite met inslapen of onrustige slaap vanwege lichtinval of verschoven slaapritme.

2. Vermoeidheid: ondanks het langere licht ervaren mensen minder diepe slaap, wat leidt tot vermoeidheid overdag.

3. Veranderingen in darmgezondheid: seizoensgebonden eetpatronen kunnen invloed hebben op het microbioom, met klachten als een opgeblazen gevoel of wisselende stoelgang.

Tips voor complementaire zorgprofessionals

Wat kun jij als zorgverlener doen om cliënten door deze overgangsfase heen te helpen? Adriano deelt praktische adviezen:

• Stimuleer ochtendlicht: adviseer cliënten om dagelijks direct na het opstaan naar buiten te gaan. Dit helpt bij het resetten van het circadiaanse ritme.

• Gebruik verduistering en schermbeperking: donkere gordijnen, een slaapmasker en het vermijden van blauw licht in de avond helpen melatonineproductie herstellen.

• Pas voeding en suppletie aan: denk aan eiwitrijke voeding voor serotonine-aanmaak, magnesium voor ontspanning, en een tijdelijk gebruik van melatonine (met beleid).

• Wees alert op sociale jetlag: herken klachten die ontstaan door onregelmatige routines in de zomer (vakanties, lange avonden). Bespreek het belang van structuur in slaap- en eetpatronen.

• Darmgezondheid monitoren: let op seizoensgebonden veranderingen in het microbioom. Overweeg microbiota-analyse bij cliënten met terugkerende klachten.

Meer dan alleen een klok

Adriano benadrukt dat het circadiaanse ritme méér is dan alleen slaap. “Het beïnvloedt alles: van immuunfunctie tot hormoonhuishouding. Een verstoring merk je niet alleen in slaap, maar ook in stemming, eetlust, en zelfs bloeddruk.”

Tot slot

De overgang van seizoen is voor zorgverleners een mooie kans om het gesprek aan te gaan over leefstijl en ritme. Door het natuurlijke ritme te respecteren en cliënten hierbij te begeleiden, kun je grote gezondheidswinst boeken – vaak al met kleine aanpassingen.

Meer weten over Adriano’s werk? Bezoek www.adsvitality.com